Η εμφάνιση και η άνοδος των ηλεκτρονικών βιβλίων

Συνεχίζουμε σήμερα την διήγηση της ιστορίας των ηλεκτρονικών βιβλίων από την προηγούμενη ανάρτηση. Ας παρακολουθήσουμε την πορεία τους τις τελευταίες δεκαετίες.

Τα ηλεκτρονικά βιβλία εμφανίστηκαν στο δίκτυο, και όπως ήταν εύκολο να μοιραστούν και να αποθηκευτούν σε έναν σκληρό δίσκο ή κάποιο μέσο αποθήκευσης, γρήγορα έγιναν δημοφιλή και άρχισαν να διαδίδονται.

Τα πρώτα ηλεκτρονικά βιβλία ήταν γραμμένα συνήθως πάνω σε θέματα ειδικού ενδιαφέροντος, σαν έγγραφα που θα ενδιέφεραν μόνο μικρές ομάδες ανθρώπων, που  μπορεί να ήθελαν να τα μοιραστούν, και άρα ήταν λίγες και με μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Τα θέματα που άπτονταν ξεκινούσαν από εγχειρίδια για υλικά τελευταίας τεχνολογίας και τεχνικές κατασκευής... και έφταναν σε υλικό "ακατάλληλο δια ανηλίκους"... και οτιδήποτε μεταξύ αυτών των δύο άκρων.

Από αυτή την κερματισμένη αγορά ανεξάρτητων και ειδικευμένων συγγραφέων, δημιουργήθηκε μια έλλειψη συμφωνίας σχετικά με τον καλύτερο τρόπο διαμόρφωσης, πώλησης ή ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων.

Πάμπολλες μορφές ηλεκτρονικών βιβλίων έγιναν διαθέσιμες και δημοφιλείς, κάποιες υποστηριζόμενες από μεγάλες εταιρίες λογισμικού (όπως η μορφή Adobe PDF), και άλλες υποστηριζόμενες από ανεξάρτητους προγραμματιστές open-source. Ποικίλοι  ηλεκτρονικοί αναγνώστες φυσικά ακολούθησαν τις ποικίλες μορφές των ηλεκτρονικών βιβλίων, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν ειδικοί μόνο για μία μορφή, κατακερματίζοντας έτσι την αγορά των ηλεκτρονικών βιβλίων ακόμη περισσότερο. Το αποτέλεσμα ήταν η έλλειψη μιας κοινής συναίνεσης με το αγοραστικό κοινό όσον αφορά τα ηλεκτρονικά βιβλία, πράγμα που απέτρεψε τα ηλεκτρονικά βιβλία να γίνουν ένα αγαθό ευρείας κατανάλωσης.

Τα ηλεκτρονικά βιβλία συνέχισαν παρόλα αυτά να κερδίζουν το δικό τους "υπόγειο" κοινό. Πολλοί εκδότες ηλεκτρονικών βιβλίων άρχισαν να διαθέτουν βιβλία που είχαν λήξει τα πνευματικά τους δικαιώματα, ή ήταν απλά πολύ παλιά και δυσεύρετα. Την ίδια στιγμή, συγγραφείς με βιβλία που δεν γίνονταν δεκτά από τους εκδότες, άρχισαν να προσπαθούν να τα δημοσιεύσουν μόνοι τους, προσφέροντάς τα στο διαδίκτυο έτσι ώστε να μπορέσουν να βρουν το κοινό τους. Ανεπίσημοι (και μερικές φορές μη έγκυροι) κατάλογοι βιβλίων έγιναν διαθέσιμοι στο διαδίκτυο, και ιστοσελίδες αφιερωμένες στα ηλεκτρονικά βιβλία άρχισαν να γίνονται γνωστές στο κοινό.

Ένα από τα πρώτα είδη λογοτεχνίας που έγινε δημοφιλές στον κόσμο των ηλεκτρονικών βιβλίων ήταν το ρομαντικό μυθιστόρημα. Τα ρομαντικά μυθιστορήματα ήταν ιδανικά σαν ηλεκτρονικά βιβλία, επειδή το είδος αυτό ήδη θεωρούνταν "ένοχη απόλαυση" από το μεγαλύτερο μέρος του κοινού, εξαιτίας του "ακατάλληλου" περιεχομένου του, που συχνά γινόταν αντικείμενο σαρκασμού. Τα ηλεκτρονικά ρομαντικά μυθιστορήματα αγοράζονταν εύκολα από το σπίτι, προστατεύοντας έτσι την ιδιωτικότητα, και το ίδιο εύκολα διαβάζονταν, χωρίς να χρειαστεί να αποκαλύψεις σε τρίτους την "ένοχη απόλαυσή" σου! Και έτσι, χωρίς να γίνει ευρέως γνωστό, τα ηλεκτρονικά ρομαντικά μυθιστορήματα έγιναν μία "βουβή επιτυχία"... 

Οι βιβλιοθήκες άρχισαν να δίνουν προσοχή στα ηλεκτρονικά βιβλία γύρω στο 1998 όταν η NetLibray, μία εταιρία από το Κολοράντο των ΗΠΑ, ξεκίνησε να τα προσφέρει. Το 2002, εξαγοράστηκε από την OCLC (Online Computer Library Center, Inc.), οι οποίοι συνεχίζουν να τα προσφέρουν στις βιβλιοθήκες μέχρι σήμερα. 

Κάντε κλικ στους παρακάτω συνδέσμους για να δείτε παραδείγματα μερικών από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες στο διαδίκτυο, που προσφέρουν δωρεάν ηλεκτρονικά βιβλία:

The European Library

Internet Archive

World Public Library

International Children's Library

Google Books

 Περιμένουμε τις δικές σας προτάσεις για άλλες ψηφιακές βιβλιοθήκες που δεν έχουν συμπεριληφθεί εδώ!


Πηγή*: Read an e-book week 


*το κείμενο είναι ελαφρά τροποποιημένο

Η ιστορία των ηλεκτρονικών βιβλίων

Για να παρακολουθήσουμε την ιστορία των ηλεκτρονικών βιβλίων, ας πάμε πίσω στο χρόνο - πάρα πολύ πίσω... Τόσο παλιά, όσο στην εποχή του Πλάτωνα, του κλασσικού Έλληνα φιλοσόφου.

Ο Πλάτων είχε δεν είχε καμία εμπιστοσύνη στο γραπτό λόγο, λέγοντας ότι οι λέξεις "είναι βουβές: δεν μπορούν να μιλήσουν, να απαντήσουν σε ερωτήσεις ή να υπερασπιστούν τα πιστεύω τους". Αν και είχε δίκιο για την εποχή του, η δήλωσή του κάνει κάποιον να αναρωτιέται ποια θα ήταν η άποψή του για το γραπτό λόγο σήμερα, και τις δυνατότητες της ηχογράφησης!

Ας πάμε όμως στη Γερμανία του 1440 και την εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Γκούτενμπεργκ (Gutenberg). Αν και τα κινητά τυπογραφικά στοιχεία ήταν ήδη σε χρήση στην Κίνα εκατοντάδες χρόνια πριν, η ακρίβεια της τυπογραφικής μηχανής του Γκούτενμπεργκ ήταν το απαραίτητο στοιχείο που χρειαζότανε η δυτική τυπογραφία. Τα σχετικά φθηνά βιβλία που μπορούσε να παράγει αυτή η πρέσσα σε χαρτί, σε αντίθεση με την περγαμηνή που χρησιμοποιούνταν μέχρι τότε, αφαίρεσε την δύναμη του γραπτού λόγου από τα χέρια του κλήρου και την έδωσε στην μορφωμένη μεσαία τάξη. 

Οι "τρομάρες της δεκάρας" (penny dreadfuls) που έκαναν την εμφάνισή τους γύρω στα 1830, ήταν το επόμενο μεγάλο βήμα της εκδοτικής. Τυπωμένα σε φτηνό χαρτί, αυτές οι φυλλάδες στόχευαν στο κοινό των νεαρών ηλικιών, κάτι σαν τα κόμιξ της εποχής μας. Θεωρούνταν φθηνή, χαμηλής ποιότητας διασκέδαση, μεγάλο μέρος των οποίων ήταν γραμμένο από ερασιτέχνες συγγραφείς και μερικά ήταν καταφανώς αντιγραφές. Μία δημοφιλής τέτοια δημοσίευση ήταν το "Κολιέ από Μαργαριτάρια" (String of Pearls) που μπορεί να το συνέγραψε ο Σουίνεϊ Τοντ (Sweeney Todd).

Το χαρτόδετο βιβλίο έφτασε σε μας το 1930. Τα περισσότερα από τα χαρτόδετα δεν θα επιτρέπονταν ούτε στο ένα χιλιόμετρο από μια δημόσια βιβλιοθήκη ή από έναν αναγνώστη "σοβαρής" λογοτεχνίας. Ωστόσο σήμερα, το χαρτόδετο βιβλίο είναι μια αναγνωρισμένη μορφή έκδοσης, όπως το σκληρόδετο. Σε χαρτόδετο, που έχει τις δικές του μορφές οικονομίας και αγορές, γράφουν καταξιωμένοι και δημοφιλείς συγγραφείς, και πωλείται παγκόσμια τόσο σε γνώστες της λογοτεχνίας όσο και σε ευκαιριακούς αναγνώστες.

Φτάσαμε στο 1971 και στον Μάικλ Χαρτ (Michael Hart). Του δώθηκε μια αληθινή ευκαιρία - υπολογιστικός χρόνος αξίας $100,000.00 με έναν υπολογιστή mainframe Xerox Sigma V. Αποφάσισε ότι η μεγαλύτερη αξία των υπολογιστών δεν θα ήταν οι υπολογισμοί, αλλά η αποθήκευση, ανάκτηση και αναζήτηση του ότι ήταν αποθηκευμένο στις βιβλιοθήκες μας. Το πρώτο ηλεκτρονικό βιβλίο είχε γεννηθεί - ένα αντίτυπο της Αμερικανικής Διακήρυξης της Ελευθερίας. Από αυτό το ταπεινό ξεκίνημα θα ξεκινούσε το Project Gutenberg. Σήμερα το Project Gutenberg φιλοξενεί 20,000 ελεύθερα κείμενα και πάνω από 100,000 βιβλία είναι διαθέσιμα μέσω των συνεργατών τους. Σήμερα πάνω από 3,000,000 βιβλία κατεβάζονται κάθε μήνα.

Για να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Project Gutenberg, της πρώτης προσπάθειας δημιουργίας ελεύθερων βιβλίων στο διαδίκτυο για το κοινό, πατήστε στην εικόνα: 

Πηγή*: Read an e-book week


* Το κείμενο είναι ελαφρώς τροποποιημένο.

Open Education Week

Στις 5 Μαρτίου αρχίζει άλλη μία online εκδήλωση, αυτή τη φορά για την ελεύθερη και δωρεάν εκπαίδευση μέσω του διαδικτύου. Δείτε εδώ περισσότερα: http://www.openeducationweek.org/

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και webinars (συναντήσεις διαδικτυακά μέσω βίντεο) που θα γίνονται απ' όλο τον κόσμο πάνω σε διάφορα θέματα της εκπαίδευσης μέσω διαδικτύου. Κατάλογος των συναντήσεων υπάρχει εδώ: http://www.openeducationweek.org/webinars/

Μπορείτε να εγγραφείτε και σεις στην εκδήλωση μέσω των λογαριασμών σας στο facebook, twitter και google (υπάρχουν κουμπάκια εγγραφής στο πάνω μέρος της σελίδας).

Η βιβλιοθήκη μας έχει ήδη κάνει εγγραφή, όποιος άλλος ενδιαφέρεται ας αφήσει ένα σχόλιο σε αυτό το post!